Camperbelasting: €8 tot €20 per kilometer
Door Mary Anne
Wat er gebeurt als beleid losraakt van gebruik
De verhoging van de wegenbelasting voor campers (camperbelasting) is inmiddels ingevoerd. Wat werd gepresenteerd als een technische aanpassing — van kwarttarief naar halftarief — heeft in de praktijk geleid tot massale schorsingen, ontwijkgedrag en groeiende boosheid onder camperaars.
Wij rijden met onze camper jaarlijks gemiddeld tussen de 100 en 250 kilometer op Nederlandse wegen. Dat zijn de kilometers om Nederland te verlaten; het grootste deel van onze reizen vindt in het buitenland plaats. Toch zijn onze jaarlijkse kosten door de nieuwe regeling gestegen van ongeveer €1.000 naar €2.000.
Wie dat doorrekent, ziet hoe ver het verband met daadwerkelijk weggebruik is losgeraakt. Bij 250 kilometer komt dit neer op circa €8 per kilometer aan wegenbelasting. Bij 100 kilometer zelfs op €20 per kilometer — exclusief brandstof, verzekering en onderhoud. Daarmee is elke relatie tussen gebruik en heffing feitelijk verdwenen.
Massaal gedrag, geen incident
Dat deze maatregel tot gedragsverandering leidt, is inmiddels zichtbaar. Veel camperaars hebben hun camper nog vóór 31 december geschorst. Waar voorheen auto’s en motoren vaak gewoon verzekerd en belast bleven tijdens camperreizen, worden ook die nu geschorst. Niet uit protest, maar omdat vaste lasten anders niet meer op te brengen zijn.
In ons geval betekent dit:
- de camper acht maanden per jaar schorsen,
- de auto schorsen tijdens campergebruik,
- een motor schorsen die al jaren ongebruikt in de schuur staat,
- en het opzeggen van een aanvullende zorgverzekering om financiële ruimte te creëren voor de sterk gestegen vaste lasten.
Dat laatste is veelzeggend. Kosten worden niet alleen verschoven binnen mobiliteit, maar drukken door op andere domeinen, waaronder zorg. Dat kan onmogelijk een bedoeld neveneffect van mobiliteitsbeleid zijn.
Voor de overheid leidt dit gedrag niet tot hogere inkomsten, maar juist tot structurele inkomstenderving, gecombineerd met extra administratieve lasten. Voor burgers betekent het meer onzekerheid en een groeiend gevoel van onrechtvaardigheid.
Waarom de boosheid zo groot is
De boosheid onder camperaars gaat niet alleen over geld. Ze gaat over erkenning. Veel camperaars zijn gepensioneerd en hebben een vast inkomen. De camper is voor hen geen luxeproduct, maar een betaalbare manier om mobiel, sociaal en zelfstandig te blijven.
Juist deze groep betaalde jarenlang zonder problemen. Dat maakt de huidige maatregel extra wrang. Weinig gebruik wordt niet langer meegewogen; draagkracht lijkt geen rol te spelen. Het voelt niet als eerlijk bijdragen, maar als een generieke kostenverhoging die vooral mensen raakt die nauwelijks gebruikmaken van het Nederlandse wegennet.
Draagvlak verdwijnt sneller dan opbrengst
Belastingen functioneren alleen zolang er maatschappelijk draagvlak voor bestaat. Wanneer burgers massaal hun gedrag aanpassen om kosten te vermijden, is dat geen misbruik, maar een signaal dat beleid zijn doel voorbijschiet.
De verhoging van de camperbelasting laat zien wat er gebeurt wanneer fiscale eenvoud belangrijker wordt dan redelijkheid. De vraag is niet of mensen willen bijdragen, maar of beleid dat losstaat van de praktijk dat nog kan afdwingen.